Thương mại container toàn cầu tiếp tục lập kỷ lục mới, nhưng cước vận tải cũng tăng mạnh. Trong khi các hãng tàu tìm kiếm những hành lang vận chuyển thay thế, các hãng hàng không mở rộng đội bay chở hàng và những tập đoàn logistics lớn đẩy mạnh tích hợp hạ tầng, công nghệ. Các diễn biến này cho thấy ngành logistics đang bước vào giai đoạn tăng trưởng đi cùng áp lực về chi phí, năng lực vận chuyển và khả năng thích ứng.
1. Thương mại container toàn cầu đạt kỷ lục mới, cước vận tải tăng cao
Theo dữ liệu do Container Trades Statistics (CTS) công bố ngày 8/10/2026, sản lượng vận chuyển container đường biển toàn cầu trong tháng 8 đạt 17,46 triệu TEU, mức cao nhất từng được ghi nhận tại thời điểm báo cáo. Con số này tăng 3,7% so với tháng 8/2025, đồng thời cao hơn 7,2% so với năm 2024 và 12,9% so với năm 2023.
CTS mô tả diễn biến này là “Another Record Month for the CTS Database” — một tháng tiếp tục lập kỷ lục mới cho dữ liệu thương mại container toàn cầu.
Điểm đáng chú ý là sản lượng tăng không đồng nghĩa với giá cước giảm. Chỉ số giá toàn cầu của CTS đạt 117 điểm trong tháng 8, cao nhất kể từ tháng 7/2024, tăng khoảng 50% so với tháng 1/2026 và 44% so với cùng kỳ năm trước.
Áp lực đến từ nhiều yếu tố, bao gồm giá nhiên liệu tăng, gián đoạn tại khu vực Vịnh, hạn chế khai thác kênh đào Panama và bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan. Khi tàu phải thay đổi hành trình hoặc năng lực vận chuyển thực tế bị thu hẹp, chi phí khai thác có thể tăng dù nhu cầu hàng hóa vẫn duy trì ở mức cao.
Tuy nhiên, tăng trưởng không phân bố đồng đều. Trong tám tháng đầu năm, xuất khẩu từ Viễn Đông tăng 8%, tương đương khoảng 6,3 triệu TEU bổ sung. Trong khi đó, nhập khẩu vào Bắc Mỹ tăng 2% và khu vực châu Phi hạ Sahara tăng 13%; chiều ngược lại, nhập khẩu vào tiểu lục địa Ấn Độ và Trung Đông giảm 5%.
Những khác biệt này cho thấy doanh nghiệp xuất nhập khẩu không thể dựa vào xu hướng chung để dự đoán mọi tuyến hàng. Mức cước và khả năng đặt chỗ cần được đánh giá theo từng thị trường, cảng đến và thời điểm vận chuyển.
2. Tuyến container Bắc Cực Trung Quốc – châu Âu hoàn thành tám chuyến
Một diễn biến đáng chú ý khác là Sea Legend Shipping đã hoàn thành tám chuyến tàu container theo kế hoạch cho mùa khai thác năm 2026 trên tuyến kết nối Trung Quốc với châu Âu qua Hành lang Đông Bắc Bắc Cực.
Theo Marine Insight ngày 8/10/2026, dịch vụ China–Europe Arctic Express vận chuyển hơn 14.000 TEU hàng xuất khẩu trong mùa khai thác đầu tiên. Hàng hóa chủ yếu gồm pin, thiết bị lưu trữ năng lượng và xe năng lượng mới.
Tuy nhiên, lịch vận hành đã phải điều chỉnh theo điều kiện tự nhiên. Hai tàu cuối cùng rời cảng Ningbo-Zhoushan ngày 27/9, sớm hơn kế hoạch ban đầu do dự báo băng biển Bắc Cực mở rộng. Một số chuyến cũng ghi nhận chậm trễ từ bốn đến chín ngày.
Tuyến Bắc Cực có tiềm năng rút ngắn hành trình giữa Trung Quốc và Bắc Âu trong những điều kiện khai thác phù hợp, đồng thời tạo thêm lựa chọn bên cạnh các tuyến truyền thống. Dẫu vậy, tính mùa vụ, điều kiện băng biển, chi phí bảo hiểm và độ ổn định lịch trình vẫn là những hạn chế đáng kể.
Vì thế, ở giai đoạn hiện tại, đây nên được xem là phương án bổ sung cho mạng lưới vận tải quốc tế thay vì một lựa chọn có thể thay thế hoàn toàn các tuyến hàng hải hiện hữu quanh năm.
3. Ethiopian Airlines đặt mua 10 máy bay chở hàng Boeing
Ở lĩnh vực hàng không, Ethiopian Airlines đã đặt mua 10 máy bay chở hàng của Boeing theo thỏa thuận công bố ngày 30/9/2026. Đơn hàng gồm tám chiếc 777-8 Freighter thế hệ mới và hai chiếc 777 Freighter hiện hành.
Theo thông báo chính thức của Boeing, hai máy bay 777F dự kiến được bàn giao trong năm 2027 và 2028, trong khi tám chiếc 777-8F dự kiến bàn giao giai đoạn 2033–2035. Thỏa thuận còn bao gồm quyền mua thêm tám chiếc 777-8F.
Đáng chú ý, 777-8F có tải trọng hàng hóa cấu trúc tối đa 118 tấn. Ethiopian Airlines hiện kết nối hơn 70 thị trường hàng hóa quốc tế và kỳ vọng đơn hàng mới sẽ giúp mở rộng năng lực phục vụ.
Tổng giám đốc Ethiopian Airlines Mesfin Tasew cho biết thỏa thuận đánh dấu một cột mốc trong việc củng cố năng lực vận tải hàng hóa và mở rộng mạng lưới toàn cầu. Đây là kế hoạch đầu tư dài hạn, không phải toàn bộ công suất mới được đưa vào khai thác ngay lập tức.
Động thái này phản ánh tầm quan trọng của vận tải hàng không đối với các chuỗi cung ứng yêu cầu tốc độ và độ linh hoạt cao. Khi thương mại điện tử, hàng công nghệ và những mặt hàng có giá trị cao tiếp tục đòi hỏi dịch vụ vận chuyển chuyên biệt, năng lực đội bay trở thành một yếu tố cạnh tranh quan trọng.
4. Maersk bổ sung dịch vụ chứng nhận VGM tại cảng Milazzo
Maersk thông báo sẽ cung cấp dịch vụ chứng nhận Verified Gross Mass (VGM) cho container xuất khẩu đủ điều kiện tại cảng Milazzo, Italy, từ ngày 9/11/2026.
Theo thông báo của Maersk ngày 9/10/2026, mức phí là 50 euro/container, thanh toán tại đầu xuất khẩu và áp dụng cho đến khi có thông báo mới.
Dù phạm vi áp dụng chỉ giới hạn tại một cảng, thông báo cho thấy những dịch vụ bổ trợ và khoản phí tuân thủ vẫn là một phần đáng lưu ý trong báo giá logistics. Người gửi hàng cần xác định rõ trách nhiệm cân xác nhận trọng lượng, thời điểm áp dụng phí và những khoản phụ thu khác có thể phát sinh.
5. Rosatom thâu tóm Delo Group, tăng cường tích hợp vận tải đa phương thức
Ngày 7/10/2026, tập đoàn nhà nước Nga Rosatom hoàn tất việc mua lại 51% cổ phần còn lại của Delo Group từ nhà sáng lập Sergei Shishkaryov, qua đó nắm toàn quyền sở hữu doanh nghiệp logistics này.
Theo Reuters, Rosatom cho biết mục tiêu là xây dựng “the country's largest network of rail, road and port terminals” — mạng lưới nhà ga đường sắt, đường bộ và cảng biển lớn nhất nước này.
Delo sở hữu hệ thống cảng và kho bãi nội địa, đội container có sức chứa hơn 220.000 TEU cùng khoảng 40.000 toa xe sàn đường sắt. Sau thương vụ, Rosatom dự kiến kết hợp tài sản của Delo với các hoạt động vận tải hiện có, trong đó có hãng tàu FESCO.
Động thái này phản ánh xu hướng hợp nhất hạ tầng và dịch vụ logistics trong một hệ sinh thái lớn hơn. Tuy nhiên, giá trị giao dịch không được Reuters xác nhận và việc tổ chức các hoạt động sau sáp nhập cần được theo dõi thêm.
6. Công nghệ và vận tải hàng không tiếp tục ghi nhận bước tiến mới
Cũng trong ngày 12/10, China Merchants Energy Shipping và RINA ký biên bản ghi nhớ hợp tác về an toàn hàng hải, số hóa và công nghệ vận tải thế hệ mới. Theo thông báo chính thức của RINA, hai bên sẽ nghiên cứu các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong bảo trì dự báo, nâng cao hiệu quả năng lượng và hỗ trợ ra quyết định khai thác tàu. Hợp tác cũng bao gồm quản trị rủi ro, kiểm soát phát thải carbon, nhiên liệu thay thế và tự động hóa.
Ở mảng hàng không, International Transport Journal ngày 12/10/2026 đưa tin Global GSA Group và Turkish Cargo xử lý 3.101 tấn hàng tại thị trường Hà Lan trong tháng 8, vượt kỷ lục trước đó là 2.700 tấn.
Hai diễn biến này cho thấy ngành logistics đang phát triển theo hai hướng song song: tăng năng lực khai thác và ứng dụng công nghệ nhằm cải thiện hiệu quả vận hành, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Triển vọng cuối năm 2026: Tăng trưởng đi cùng áp lực thích ứng
Các tin tức ngày 12/10/2026 cho thấy ngành logistics toàn cầu tiếp tục mở rộng, nhưng tăng trưởng không đồng nghĩa môi trường kinh doanh trở nên dễ dàng hơn. Sản lượng container lập kỷ lục trong khi chỉ số giá tăng cao; tuyến vận tải mới mở ra cơ hội nhưng cũng chịu giới hạn tự nhiên; các hãng vận tải đầu tư lớn vào đội bay, hạ tầng và công nghệ để củng cố vị thế dài hạn.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, điều quan trọng là không chỉ quan tâm đến một mức cước tại thời điểm báo giá. Khả năng vận chuyển ổn định, lịch trình phù hợp, tính minh bạch của các khoản phí và việc cập nhật thông tin kịp thời cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch giao hàng và tổng chi phí.
Trong một thị trường liên tục thay đổi, lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ năng lực vận chuyển lớn hơn, mà còn từ khả năng phối hợp tốt hơn giữa các mắt xích trong chuỗi cung ứng.